Katja Rakic
Schoolleider Anne frank
Katja Rakic is schoolleider van de zesde Montessorischool Anne Frank.
Wijkoverleg Pijp-Rivierenbuurt
Samen met Hanneke Meijer (schoolleider Oscar Carré) leidt Katja als voorzitter het wijkoverleg Pijp-Rivierenbuurt. Aan dit wijkoverleg nemen ongeveer dertien scholen deel. Daarnaast sluiten partners aan die passen bij het gekozen thema. Het overleg wordt ondersteund door een secretaris en een voorbereidingsgroep.
Hoe zorg je ervoor dat een wijkoverleg meer wordt dan een overlegtafel waar iedereen zijn eigen punten inbrengt? In de Pijp-Rivierenbuurt vonden scholen een manier om samen stappen te zetten. Door ieder jaar één gezamenlijk speerpunt te kiezen, werken scholen en partners gericht aan thema’s die bijdragen aan inclusief onderwijs in de wijk.
Van praten naar doen
Een paar jaar geleden werkte het wijkoverleg nog met een open agenda. Dat bleek minder effectief dan gehoopt.”We merkten dat we veel onderwerpen bespraken, maar weinig echt uitdiepten”, vertelt Katja Rakic. “Als je elkaar zes keer per jaar ontmoet, moet je keuzes maken. Anders blijf je aan de oppervlakte.”
Sindsdien kiest het wijkoverleg ieder schooljaar één gezamenlijk speerpunt. In 2023-2024 stond de samenwerking met het Ouder- en Kindteam centraal. Het schooljaar daarna lag de focus op de samenwerking tussen scholen en voorschoolse voorzieningen. Organisaties als Combiwel en Dynamo sloten daarom regelmatig aan. Komend schooljaar staat inclusief onderwijs centraal en start de wijk een traject met Garage2020.
Volgens Katja zorgt deze aanpak voor meer betrokkenheid. “Iedereen weet waarom hij aanschuift en welke bijdrage hij kan leveren. Daardoor ontstaan ook veel concretere afspraken.”
Pijp-Rivierenbuurt definieert vier randvoorwaarden voor een succesvol wijkoverleg:
Wat maakt dat dit wijkoverleg al jarenlang goed functioneert? Volgens Katja zijn er vier belangrijke randvoorwaarden.
-
Commitment van alle deelnemers
Het wijkoverleg heeft geen vrijblijvend karakter. Aan het begin van ieder schooljaar maken de deelnemers gezamenlijke afspraken over aanwezigheid en deelname. Kan iemand niet aanwezig zijn, dan zorgt de organisatie voor vervanging. "Het wijkoverleg gaat altijd door. Ook als er minder deelnemers zouden zijn dan gebruikelijk. Die continuïteit is belangrijk."
-
Een actieve voorbereidingsgroep
Een voorbereidingsgroep van zeven leden en een secretaris zorgt voor de voorbereiding en continuïteit. Direct na ieder overleg komt de groep kort bijeen om het volgende overleg voor te bereiden. Daardoor zijn geen extra vergadermomenten nodig. "De voorbereidingsgroep bestaat uit mensen van verschillende besturen. Daardoor komen meerdere perspectieven aan bod en houden we goed in de gaten of iedereen zich gehoord voelt."
-
Een duidelijke inhoudelijke koers
Doordat het speerpunt voor het hele schooljaar vaststaat, weten deelnemers waar gezamenlijk aan wordt gewerkt. Dat vergroot de betrokkenheid en maakt het makkelijker om resultaten te boeken. "Je kunt veel dieper op een onderwerp ingaan, gezamenlijk beleid ontwikkelen en concrete afspraken maken."
-
Professionele ondersteuning
De scholen financieren al langere tijd gezamenlijk een secretaris. Vanaf dit schooljaar kan dat met middelen die het samenwerkingsverband PO beschikbaar stelt ter ondersteuning van het wijkoverleg. Zo kan bijvoorbeeld een secretaris worden gefinancierd die zorgt voor organisatie, verslaglegging en opvolging van afspraken. Of kan een gastspreker worden ingehuurd. "Daardoor blijft het overleg in beweging en worden afspraken ook daadwerkelijk opgevolgd."
Trots op de studiemiddag
Iedere twee jaar organiseert het wijkoverleg een studiemiddag rondom het gekozen speerpunt. Verleden schooljaar stond de samenwerking tussen voorschoolse voorzieningen en basisscholen centraal. Ouders, professionals, gemeente en andere partners gingen met elkaar in gesprek over de vraag hoe jonge kinderen beter voorbereid kunnen starten op de basisschool.
Dat onderwerp leeft niet alleen in deze wijk. Veel scholen zien dat kinderen niet altijd schoolrijp instromen. Door het thema samen op de agenda te zetten, ontstond meer aandacht voor het vraagstuk en verbeterde de overdracht tussen voorschool en basisschool.
Korte lijnen, betere ondersteuning
Een andere opbrengst van het wijkoverleg is ook dat scholen elkaar sneller vinden. Tijdens het wijkoverleg worden casussen besproken waarbij meerdere partijen betrokken zijn. Daardoor krijgen kinderen sneller de juiste ondersteuning.
Ook onderwerpen die soms gevoelig liggen, komen op tafel. Bijvoorbeeld vragen rondom zorgplicht of ouders die hun kind bij meerdere scholen aanmelden. “Het wijkoverleg biedt ruimte om hierover gezamenlijk afspraken te maken en elkaar aan te spreken op verantwoordelijkheden.”
Voor Katja is dat misschien wel de belangrijkste opbrengst van het wijkoverleg. “Als scholen en partners elkaar weten te vinden en samen verantwoordelijkheid nemen voor alle kinderen in de wijk, komt inclusief onderwijs een stap dichterbij.”
'Iedereen weet waarom hij aanschuift en welke bijdrage hij kan leveren. Daardoor ontstaan ook veel concretere afspraken'
Van wijkoverleg naar wijksamenwerking
In iedere wijk in Amsterdam is (of start dit schooljaar) een wijkoverleg tussen scholen, Ouder- en Kindteam (OKT), het gespecialiseerd onderwijs en andere partners. In wijkoverleggen geven al deze instanties samen vorm aan de samenwerking om ervoor te zorgen dat leerlingen zoveel mogelijk in hun eigen wijk naar school kunnen gaan. Het uiteindelijk doel van deze wijkgerichte aanpak is om de ondersteunings-structuur rondom kinderen en leerkrachten te versterken door expertise uit het gespecialiseerd onderwijs, zorg en jeugdhulp dichter bij de reguliere school te brengen.
