Icon samen naar inclusief-13

Visie op inclusief onderwijs

Nederland heeft het Manifest van Salamanca in 1994 geratificeerd. Dit manifest stelt dat ieder kind recht heeft op onderwijs, bij een inclusieve en open schoolgemeenschap. Het stelt dat reguliere scholen het meest effectief zijn in het bestrijden van discriminerende opvattingen en het creëren van deze open gemeenschap met onderwijs voor iedereen.

Maar wat betekent inclusief of inclusiever onderwijs, zoals het ministerie volgens het verbeterplan passend onderwijs, in 2035 bereikt wil hebben? Wij hebben ervoor gekozen niet op richtlijnen en wetswijzigingen te wachten maar aan de slag te gaan. In de kern gaat het erom dat kinderen thuisnabij samen naar school kunnen. Dat vraagt om veranderingen in ons denken en doen. We hebben al goede voorbeelden binnen ons samenwerkingsverband en daar willen we van leren. Een omlijste visie hebben we niet maar we hebben wél de beweging naar inclusiever onderwijs ingezet. Hoe dan? Dat lees je op deze pagina. 

Betekenis inclusief onderwijs

Centraal in inclusief onderwijs staat het inclusie-principe. Kinderen met en zonder ondersteuningsbehoefte gaan met elkaar naar school en leren samen van elkaar. Zoveel mogelijk op een reguliere school in de eigen wijk. Dit vraagt wat van onderwijs en ondersteuning. Vanuit het inclusie-principe leggen we kinderen geen standaardlat op. Juist de verschillen tussen kinderen zijn het uitgangspunt waar we het onderwijs en de ondersteuning om heen organiseren. Oftewel, kinderen hoeven zich niet aan te passen aan het onderwijssysteem, maar wij passen het aan op de kinderen. Dit kan een leerkracht niet alleen, maar vraagt om sterke betrokkenheid van ondersteuners intern begeleider, schoolleider, andere scholen in de buurt, jeugdhulp- en zorgprofessionals. 

Inclusief-onderwijs-1

Ambities landelijk

Op basis van het VN-Kinderrechtenverdrag heeft ieder kind recht op onderwijs en dient het onderwijs de persoonlijkheid, talenten en vermogens van elk kind zoveel mogelijk te ontplooien. Het kabinet wil richting 2035 stapsgewijs naar inclusief onderwijs toewerken. Om dit te stimuleren heeft het ministerie van OCW met het veld een werkagenda Route naar inclusief onderwijs 2035 gemaakt. De werkagenda bouwt voort op de evaluatie van passend onderwijs. 

Ambities in Amsterdam en Diemen

In Amsterdam en Diemen hebben we hoge ambities om kinderen zo goed mogelijk te helpen ontwikkelen. Tegelijk kost de ontwikkeling naar inclusief onderwijs tijd. Hier vind je terug welke stappen wij in Amsterdam en Diemen al gezet hebben en wat we in de toekomst nog gaan doen.  

Alle schoolbesturen van het basisonderwijs en het gespecialiseerd onderwijs uit Amsterdam en Diemen hebben de volgende ambitie uitgesproken: in 2025 is er in elke wijk minstens één inclusieve voorziening. Er zijn 23 wijken verdeeld over zes regio’s. Dat betekent dat we streven naar minstens 23 inclusieve voorzieningen. De term ‘voorziening’ is bewust gekozen om duidelijk te maken dat een school het niet alleen doet, maar samen met speciaal onderwijs, jeugdhulp en andere partners.

Er zijn al enkele scholen een eind op weg naar voorzieningen. Ook zijn er scholen die zelfstandig richting inclusief onderwijs bewegen. Verder zijn er scholen die graag inclusiever willen leren denken en doen maar nog een zetje kunnen gebruiken. Om deze reden maakt het samenwerkingsverband het mogelijk dat er in schooljaar 2023-2024 een aantal scholen begeleiding krijgt om het veranderproces op gang te brengen. De begeleiding wordt gegeven door Garage2020.

Deze scholen krijgen in 2023-2024 begeleiding van Garage2020

  • Fiep Westendorp (ASKO, voorheen KBA)
  • De Vier Windstreken (Innoord)
  • Europaschool (Esprit)
  • Onze Amsterdamse school (Amos)
  • Goeman Borgesius (STWT)
  • Montessorischool de Amstel (STAIJ)

Er zijn ook scholen die al een eind op weg naar inclusief zijn. Wij zien deze als voorlopers:

  • De Vindplaats (AWBR)
  • Rosj Pina (JBO)
  • AISC (ESPRIT)
  • De Toekomst (STWT)
  • De Scholekster (OOAdA)
  • De Kinkerbuurtschool (AWBR)

Video

Een bijeenkomst in Pakhuis de Zwijger over bouwen aan een inclusieve voedingsbodem

Lezen

Back to top