Betrokken leerkrachten én ouders geven de school kleur
De basisschool ‘De Leertuin’ verhuisde in 2022 van de buurt van het Haarlemmerstation naar de Schinkelhaven en valt sinds begin 2024 ook onder een nieuw bestuur, de ASKO. Het grootste deel van de leerlingen verhuisde mee. De hechte gemeenschap op en rond de school, met een hoge betrokkenheid van de ouders en het stabiele team, bleef intact. Wat maakt deze multiculturele school zo bijzonder? Directeur Hanife Sak en intern begeleider Linda Weber vertellen met ogen die fonkelen van trots over hun gezellige school.
Grote loyaliteit
De Leertuin is een kleinschalige school met een stabiel team aan onderwijsprofessionals. De diversiteit onder de 130 leerlingen is groot. Zo’n tachtig procent van de kinderen is tweetalig, een groot deel van hen hoort thuis geen Nederlands. Onder de ouders zijn er veel expats, kennismigranten en andere nieuwkomers. De Leertuin ligt in Amsterdam-Zuid, maar de populatie vormt geen afspiegeling van de omringende wijk. Veel kinderen hebben er een flinke reis voor over om op tijd op school te zijn. Deze loyaliteit kenmerkt ook het team. Linda begon zo’n twee jaar geleden één dag per week als IB’er op De Leertuin. Maar het kostte Hanife niet veel moeite om haar te overtuigen om vier dagen per week op De Leertuin te komen werken. Hanife zelf startte achttien jaar geleden als stagiaire.
Hanife – ‘Na mijn stage stond ik jarenlang voor de klas en daarna werkte ik vier jaar als intern begeleider. Op een bepaald moment was er een nieuwe directeur nodig. Ik zat in de adviescommissie. Toen de interim-directeur na een halfjaar vertrok, vroegen collega’s of ik niet wilde solliciteren. Ik had er ondertussen de geschikte diploma’s voor behaald. Dus ik dacht: waarom niet? Ik heb nog geen seconde spijt gehad.’
Persoonlijk intakegesprek en kijkochtenden
De Leertuin houdt geen plenaire open dagen voor de leerlingenwerving. Geïnteresseerde ouders maken een individuele afspraak. Tijdens dit kennismakingsgesprek wordt echt de tijd genomen. Kinderen zijn geen nummers op De Leertuin en hun ouders ook niet. De hechte sfeer op de school is al in het uitgebreide kennismakingsgesprek voelbaar. Een aantal keer per jaar zijn er kijkochtenden, dan komen ouders het eerste uur meekijken en worden ze ook uitgenodigd om echt mee te draaien, door bijvoorbeeld samen met hun kinderen rekensommen te maken.
Linda – ‘De Leertuin is een school met betrokken leerkrachten én ouders. Het team is heel hecht, de kundige leerkrachten hebben een groot hart voor onderwijs en de kinderen. Ouders lopen heel makkelijk bij mij of Hanife binnen. Veel ouders kennen Hanife, hun oudere kinderen hebben bij haar in de klas gezeten.’
© Tycho Müller
Taallessen en naschoolse activiteiten
De school deelt haar brede NT2-expertise ook met de ouders, die twee keer per week Nederlandse les kunnen volgen op school. De lessen worden gegeven door een vaste leerkracht die door de gemeente betaald wordt. Er worden vanuit school ook naschoolse activiteiten aan de kinderen aangeboden. Ouders die dit kunnen, betalen hier zelf een kleine bijdrage voor, of ze laten hun stadspas scannen. Veel kinderen gaan bovendien na school naar sport- of muzieklessen. Er worden subsidies via het Jeugdfonds Sport en Cultuur ingezet om deze activiteiten voor ieder kind mogelijk te maken.
Linda – ‘De meeste ouders zijn heel open. Daardoor kennen we vaak de thuissituatie en kunnen we snel schakelen. Onlangs ontdekte de schoolarts dat een jongetje een bril nodig had, zijn afwijking was al -4. Toen hij twee weken later nog geen bril had, belde ik de moeder. Ze zei dat ze geen aanvullende verzekering had en dat ze volop aan het sparen waren. Via het Jeugdeducatiefonds hebben we toen snel die bril bekostigd.’
Sowieso een volle maag
Een volle maag is essentieel om je fijn te voelen en te kunnen leren. De Leertuin is een gezonde school, dat betekent ook dat er veel aandacht is voor voldoende gezonde voeding voor elk kind. Twee keer per week wordt er ‘schoolmelk’ aangeboden, drie keer per week is er fruit. Op de website staat bovendien: ‘Op school wordt aan kinderen die thuis niet ontbijten, een ontbijt aangeboden.’ Tussen acht en half negen kunnen kinderen op school volkoren boterhammen smeren, ook voor de lunch. Voordien werd dit laagdrempelig smeren begeleid door twee ouders, ondertussen helpen er een paar bovenbouwleerlingen. Ouders die even willen kletsen bij een kopje koffie, zijn ook in de ruimte welkom. Ook zijn op er De Leertuin vier ouders als Gezonde School-ambassadeurs actief. Zij geven leuke workshops aan de kinderen en hun ouders, bijvoorbeeld over hoe je mooie en gezonde traktaties maakt. En de aandacht voor volle magen gaat ook buiten de schooluren door.
Hanife – ‘Laatst kreeg ik een app van een ouder, die zei dat ze geen geld had om avondeten te kopen. Ik heb toen om een boodschappenlijstje gevraagd. De bezorgdienst duurde te lang, dus ik ben zelf even langsgereden om die volle tas te droppen. Binnenkort starten we een pilot met warme lunch voor alle kinderen. Twee vliegen in een klap, naast volle magen zorgt samen eten ook voor een betere groepsdynamiek.’
Elkaar begrijpen
Zoveel culturen onder één dak: het is naast gezellig ook leerzaam. Uiteraard vergt het ook wel wat van je aanpassingsvermogen. Bij zoveel cultuurverschillen is het belangrijk om je oordeel op te schorten en nieuwsgierig te zijn naar de ander. Volgens Hanife volgt op moeite doen om de ander begrijpen vanzelf dat je zelf ook beter begrepen wordt. Als een kind iets fout gedaan heeft en daarop aangesproken wordt door een volwassene, wordt oogcontact in Nederland als een teken van respect gezien. Maar in de Turkse cultuur die Hanife ook sinds haar geboorte in Nederland kent, wordt een kind dat oogcontact maakt als het toegesproken wordt, juist als schaamteloos gezien. Wegkijken betekent in deze context dus dat je berouw toont.
Linda – ‘We maakten in de herfst een studiereis naar Kenya. Er lag overal afval, zelfs in de klassen lagen er lege flesjes op de grond. Ik kwam in een actiestand en wilde vuilnisbakken regelen. Tot iemand tegen ons zei dat er later een schoonmaker zou komen. Als die schoonmaker niet langer hoefde schoon te maken, verdween ook de broodwinning.’
Moeite doen
Op De Leertuin betekent een gemeenschap vormen ook dat je moeite doet voor elkaar. Dat wordt al bij het intakegesprek besproken. Zo worden mails aan een hele groep ouders in het Nederlands geschreven, maar bij individuele mailtjes gebruiken de collega’s wel vaker Google Translate. Ook klassenouders doen extra moeite om ervoor te zorgen dat iedereen de communicatie begrijpt. Ouders weten dat het team er alles aan doet om elk kind tot zijn recht te laten komen. Daarbij zijn betrokken ouders onmisbaar. Om dit tweerichtingsverkeer goed te laten stromen, is er soms wel wat overleg nodig. Zo was het een tijd geleden moeilijk om contact te krijgen met de ouders van een grote groep Braziliaanse kinderen, die in armoedige omstandigheden leven. De ouders kwamen niet naar de tienminutengesprekken, brachten hun kroost erg vroeg en kwamen pas tegen zes uur ’s avonds om de kinderen op te halen.
Hanife – ‘Samen met een Ouder- en Kindadviseur die Portugees spreekt, zijn we meerdere avonden in gesprek gegaan met deze ouders. We kwamen erachter dat ze heel andere verwachtingen hadden, zo waren ze in Brazilië grote klassen gewend, waar het amper opviel als een kind veel afwezig was. Ze zagen school ook meer als een opvangplek. We hebben veel gepraat, op zoek naar wat nodig was om naar elkaar toe te groeien. Dat lukte. Ook deze ouders zijn nu samenwerkingspartners.’
Bruggen slaan
Het team van De Leertuin zoekt steeds naar nieuwe manieren om bruggen te slaan en ervoor te zorgen dat er op school oog is voor de thuiscultuur van het kind. Zo werden ouders gevraagd om een boek te doneren voor een internationale schoolbibliotheek. Kinderboekjes in het Russisch, Turks, Arabisch, Portugees en andere talen staan broederlijk naast elkaar op de planken. Soms is er hulp van buitenaf nodig om bruggen te slaan en een kind de optimale ondersteuning te bieden. Linda kijkt altijd samen met de ouders naar wat er speelt. Hoe gaat het thuis, wat gebeurt er op school?
Linda – ‘De zoektocht naar passende ondersteuning voor een kind is het uitgangspunt, dus niet wat niet goed gaat. Soms schakelen we specialisten in, zoals een gedragstherapeut, om op één lijn te komen en te doen wat nodig is. We kijken voorbij gedrag naar oorzaken, tot er een beeld ontstaat dat voor iedereen begrijpelijk is. Ik zit ook aan tafel bij het ZBO (Zorgbreedte Overleg), met onder andere de schoolarts en -verpleegkundige, de leerplichtambtenaar en een Ouder- en Kindadviseur. Als we doorschakelen of zelfs een melding bij Veilig Thuis doen, blijven we transparant naar de ouders. Dat weten ze al sinds het kennismakingsgesprek.’
Een zomerhuis van een buddy
De Leertuin kan steunen op een breed netwerk in de wijk, zelfs in de buurt van de vorige locatie in Oud-Zuid. Daar zorgden Hanife en haar team voor matching met buddy’s in de buurt die na school spelenderwijs het Nederlands oefenen met de kinderen.
‘Eén van de maatjes heeft een rijke broer met een zomerhuis met een zwembad. Het Braziliaanse gezin van de leerling dat nooit geld had voor een vakantie, heeft een heerlijke zomervakantie doorgebracht in die villa.’
Zomerfeest en bruiloft
De kinderen en hun ouders, maar ook het team van De Leertuin: iedereen houdt van een feestje. Het afgelopen zomerfeest was ronduit legendarisch. Het heerlijke eten was uitbesteed aan een cateraar en werd betaald met subsidies die de ouders al in coronatijd als buurtgenoten hadden binnengehaald. De feestvierende mannen, vrouwen en kinderen dansten samen op de klanken van een multiculturele playlist met Braziliaanse, Turkse, Arabische, Russische en ook Nederlandse muziek.
Hanife – ‘In februari hield een collega een bruiloft op onze school. De ouders zorgden voor de versiering en hapjes, één moeder maakte prachtige ballonnenbogen, een ander zorgde voor foto’s, etcetera. Het werd een viering van liefde, maar ook van talent en samenwerking.’
Interview door:
Marie Meeusen
