– EEN TERUGBLIK OP 2025
In dit jaarbeeld blikken we terug op 2025.
Benieuwd naar de realisatie van onze ambities?
Lees dan vooral verder.
– EEN TERUGBLIK OP 2025
In dit jaarbeeld blikken we terug op 2025.
Benieuwd naar de realisatie van onze ambities?
Lees dan vooral verder.
Ons hele jaarverslag lees je hier.
‘Alle leerlingen hebben recht op goed onderwijs met passende hulp en ondersteuning. Liefst dichtbij huis. Samen bouwen we aan inclusief onderwijs waar voor elk kind een fijne plek is, want iedereen telt mee! We willen dat kinderen veilig kunnen opgroeien, kunnen leren en zich optimaal kunnen ontwikkelen.’
‘Alle leerlingen hebben recht op goed onderwijs met passende hulp en ondersteuning. Liefst dichtbij huis. Samen bouwen we aan inclusief onderwijs waar voor elk kind een fijne plek is, want iedereen telt mee! We willen dat kinderen veilig kunnen opgroeien, kunnen leren en zich optimaal kunnen ontwikkelen.’
Netwerk van 39 schoolbesturen
65.464
leerlingen in de basisschoolleeftijd
226
reguliere scholen in Amsterdam en Diemen
11
scholen voor speciaal basisonderwijs
11
scholen voor speciaal onderwijs
We vormen een netwerkorganisatie. Scholen en besturen zijn zelf verantwoordelijk voor het bieden van ondersteuning in het regulier onderwijs, hiervoor krijgen ze van ons budget. We letten erop dat er een dekkend netwerk is aan voorzieningen voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Daarnaast stimuleren we samenwerking tussen scholen en met partners.
We zijn een uitvoeringsorganisatie. We denken mee met scholen over passende ondersteuning en inclusief onderwijs voor leerlingen. We zijn betrokken bij leerlingen die thuiszitten. En we beoordelen de toelaatbaarheid van leerlingen tot het speciaal (basis)onderwijs.
Het grootste deel van ons budget gaat naar kinderen in het speciaal (basis) onderwijs en naar ondersteuning in regulier onderwijs. Daarnaast zetten we bij sommige ambities budget in voor extra initiatieven. Het gaat daarbij voornamelijk om procesbegeleiding richting inclusief onderwijs (ambitie 1) en initiatieven voor (preventie van) thuiszittende leerlingen (ambitie 3). Daarnaast zijn er enkele overkoepelende projecten die bijdragen aan meerdere ambities zoals (hoog)begaafdheid, professionalisering en kennisdeling via ons digitale platform Binnenplaats.
Bestedingen
Uitgaven per ambitie
AMBITIE 1:
De volgende stap naar inclusief onderwijs
AMBITIE 1
Hoe bouwen we aan een inclusieve stad waarin alle kinderen samen in hun buurt spelen, leren en opgroeien? Zestien reguliere scholen en vier s(b)o-scholen afkomstig uit twee wijken zijn in 2025 gestart met begeleiding van Garage2020. In 2025 zijn op vijf basisscholen begeleidingstrajecten met Garage2020 positief afgesloten. Twee scholen daarvan worden toegevoegd aan de groep voorloperscholen. Daarnaast zijn er scholen die zelfstandig aan inclusief onderwijs werken, zoals de 19 reguliere scholen en twee so-scholen in de wijken Bos en Lommer en Osdorp. Zo komen zij er stap voor stap achter wat werkt in de praktijk.
ARTIKEL & VIDEO
Op woensdag 29 oktober organiseerden we met BBO Amsterdam de themamiddag ‘Samenwerken aan een inclusieve wijk’ om schoolbestuurders en professionals te inspireren verder aan de slag te gaan met inclusief onderwijs. Hoofdgast was de Engelse Professor Mel Ainscow. Hij is een internationaal toonaangevend wetenschapper op het gebied van inclusief onderwijs. Met zijn scherpe, hoopvolle blik liet hij zien hoe de ‘collective will’ helpt om bezwaren tegen inclusie weg te nemen. En daarmee ontstaat ruimte om verdere stappen naar inclusief onderwijs te zetten.
ARTIKEL
Familiecentrum De Kikker sloot het afgelopen schooljaar af met een schoolreisje voor ouders. Zo’n initiatief is typerend voor FC De Kikker dat nu precies een jaar bestaat. Schoolleider van OBS de Globe Erwin Bolt vertelt: “De sfeer is hier nu zo anders dan een paar jaar geleden. Ouders hebben vertrouwen in school en zijn daardoor meer betrokken. Dat werkt bijvoorbeeld ook door in het inclusieve onderwijs. Ouders gaan eerder akkoord met ondersteuning voor hun kind.”
Drie jaar lang werkten we samen met Garage2020 en Amsterdamse basisscholen aan één vraag: Hoe maken we inclusief onderwijs in de praktijk uitvoerbaar? Aan de hand van de ervaringen in dit traject lanceerden we de inclusieve instapkit. Daarmee krijgen alle scholen praktische handvatten om zelf of samen in de wijk te starten met inclusief onderwijs óf hieraan verder te bouwen. Zo verspreiden we de inclusieve kennis die is ontstaan in de Amsterdamse praktijk van onderzoek, co-creatie, implementatie en reflectie.
Bastiaan van Garage2020: “We hebben deze inclusieve instapkit zo laagdrempelig mogelijk gemaakt. Van ‘tools in de klas’ kan je bijvoorbeeld zo een tool gebruiken zonder dat je een heel programma hoeft te doorlopen. Wij geloven dat ook als je iets kleins doet, dit veel impact kan hebben. Je zet iets in gang wat onverwacht een grotere beweging kan worden.”
VIDEO
ARTIKEL
Lindsey vertelt: “Het is een manier om de geleerde lessen van de afgelopen drie jaar door te geven aan andere scholen. Bovendien maakt de instapkit inclusief onderwijs voor onderwijsprofessionals behapbaar. Wij horen namelijk vaak dat inclusief onderwijs zo ingewikkeld lijkt om aan te beginnen. Veel onderwijsprofessionals zien door de bomen het bos niet.”
Het gespecialiseerd onderwijs deelt actief haar expertise met reguliere scholen. Elke s(b)o-school heeft in 2025 met gemiddeld 3 à 4 reguliere scholen haar kennis gedeeld. Door bijvoorbeeld trainingen, co-teaching en ambulante begeleiding.
VIDEO
Bij co-teaching staan twee leerkrachten samen voor de klas: één uit regulier en één uit speciaal onderwijs. Het doel is om de expertise van regulier en speciaal onderwijs te bundelen en om te leren van elkaars praktijk in de klas. Door deze samenwerking wordt het makkelijker om te differentiëren, leerlingen in kleine groepjes instructie te geven en beter aan te sluiten bij verschillende onderwijsbehoeften. Met de diversiteit aan ervaringen versterk je de inclusiviteit van het onderwijs. Daarnaast ontwikkel je je beiden als professional; de kwaliteit van je onderwijs en je coachingsvaardigheden groeien.
We zetten in Amsterdam en Diemen belangrijke stappen richting inclusief onderwijs. Tegelijkertijd zien we dat een langetermijnplan nodig is om de ambitie van inclusief onderwijs in 2035 waar te maken. Om het gesprek hierover verder te brengen, hebben we een financiële verkenning uit laten voeren: de businesscase inclusief onderwijs.
In 2026 gaan we verder aan de slag en vertalen we de opgedane ervaringen, de inzichten uit deze businesscase en wetenschappelijke kennis naar een plan voor de komende tien jaar.
ARTIKEL
Wat is nodig om inclusief onderwijs in Amsterdam te realiseren én financieel gezond te blijven? De recent verschenen Business case inclusief onderwijs* laat zien dat doorgaan zoals we nu doen financieel niet haalbaar is. Tegelijkertijd biedt het rapport alternatieve scenario’s die wél haalbaar zijn. Er is nog geen besluit genomen over de definitieve richting, maar de scenario’s vormen een belangrijke basis om verder te verkennen en keuzes te maken. Lees in dit artikel de belangrijkste punten uit de business case, aangevuld met inzichten van bestuurder Annette van der Poel (Stichting Orion): “Uit dit rapport blijkt dat het financieel mogelijk is om inclusief onderwijs te organiseren. Laten we beginnen.”
*The Next School voerde het onderzoek uit in opdracht van het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs Amsterdam Diemen en de gemeente Amsterdam.
WIST JE DAT
3,9%
van de kinderen in het regulier onderwijs kreeg afgelopen jaar een arrangement.
87%
van de arrangementen was succesvol. De leerling leerde vaardigheden, thuiszitten werd voorkomen of een overstap naar het speciaal (basis) onderwijs was niet nodig.
Het lukt steeds beter om met een ondersteuningsteam (OT) een leerling in het regulier onderwijs te behouden. Bij 23% van de afgeronde OT’s blijft de leerling op de huidige reguliere school of gaat naar een andere reguliere school tegenover 16% in 2023-2024. 62% krijgt een toelaatbaarheidsverklaring voor het speciaal (basis)onderwijs tegenover 67% in 2023-2024.
Door richting inclusief onderwijs te bewegen beogen we dat meer kinderen binnen het regulier onderwijs opgevangen kunnen worden. Waar dat nodig is, stappen kinderen over naar het speciaal (basis)onderwijs.
WIST JE DAT
In 2024-2025 stapten vanuit de reguliere basisscholen 219 leerlingen over naar speciaal basisonderwijs. Dat aantal is licht gestegen na een jarenlange daling. Dit komt mogelijk door de wachtlijsten in het speciaal onderwijs. Het is een aandachtspunt, we blijven het volgen.
In totaal gaat 2,07% van de basisschoolleerlingen naar het speciaal basisonderwijs. Dit is landelijk 2,48%.
Er stapten in 2024-2025 120 kinderen over naar het speciaal onderwijs (so). Dat aantal is gestabiliseerd (125 in 2023-2024), de stijging van eerdere jaren is hiermee gestopt.
In totaal gaat 1,89% van de basisschoolleerlingen naar het speciaal onderwijs. Dit is 2,10% landelijk. Doordat we de kinderen uit de onderwijszorgarrangementen hebben ingeschreven op het so valt dit deelnamepercentage van ons samenwerkingsverband hoger uit.
Er is in 2024-2025 voor 60 kinderen met een toelaatbaarheidsverklaring extra budget ingezet om hen op te vangen in het regulier basisonderwijs totdat er een plek in het speciaal onderwijs vrij kwam.
In 2025 hebben het leerlingsteunpunt en het oudersteunpunt zich verder ontwikkeld. Hiermee hebben ouders en leerlingen een plek om hun vragen over passend en inclusief onderwijs te stellen en een steuntje in de rug.
ARTIKEL
Het Leerlingsteunpunt is opgericht om leerlingen te helpen in hun zoektocht naar passende hulp en onderwijs. De drijvende krachten, projectleider Helen Calikci en jonge professional Remi Caris (die/diens), vertellen hoe het Leerlingsteunpunt tot stand kwam. Hoe ondersteunt dit onafhankelijke Leerlingsteunpunt leerlingen van primair en voortgezet onderwijs in Amsterdam? Hoe kunnen leerlingen contact opnemen met het Leerlingsteunpunt?
AMBITIE 2:
Versterken van samenwerken in de wijk
AMBITIE 2
Essentieel voor het bereiken van inclusief onderwijs is samenwerking in de wijk en regio. Tussen scholen en besturen onderling, tussen regulier en gespecialiseerd onderwijs, en tussen het onderwijs, ouders en partners uit de jeugdhulp, zorg en welzijn. In alle 23 wijken willen we een structureel wijkoverleg waaraan alle reguliere en gespecialiseerde scholen én het Ouder- en Kindteam deelnemen. Steeds meer wijkoverleggen krijgen vorm.
AMBITIE 3:
We organiseren voor elk kind een vorm van onderwijs
AMBITIE 3
Leer- en ontwikkelrecht betekent voor ons dat elk kind recht heeft op een vorm van onderwijs. We stimuleren dat kinderen op school aanwezig zijn, en voorkomen thuiszitten. Ook zetten we ons in om kinderen met leerplichtvrijstellingen in de zorg een vorm van onderwijs te bieden. Hoe deze vorm eruitziet zal verschillen per school en ondersteuningsbehoefte.
Met de MAZL-aanpak (Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen) kunnen scholen advies vragen aan de jeugdarts om samen in gesprek te gaan met ouders en de leerling over zorgelijk verzuim. In 2023-2024 heeft een groep scholen een pilot gevolgd, in 2024-2025 is deze aanpak voor álle scholen opengesteld. 55% van de reguliere scholen en 68% van de s(b)o-scholen werkt met deze aanpak. 28% van de reguliere scholen en 21% van de s(b)o-scholen kent de aanpak, maar heeft er nog geen gebruik van gemaakt. Dit is al een grote verbetering ten opzichte van twee jaar geleden, toen ongeveer 10% van de scholen de aanpak inzette.
VIDEO
De Jonge Reporters brachten een bezoek aan de Tijl Uilenspiegelschool. Ib’ers Noortje Rodenhuis en Daniëlle Botman laten zien hoe de MAZL-aanpak op hun school eruit ziet.
WIST JE DAT
Ons doel is om preventiever te denken en handelen. Het focussen op schoolaanwezigheid helpt hierbij: scholen zijn zich bewust van hoe vaak leerlingen aanwezig zijn, zien waar zorgen zijn en handelen hier eerder naar.
Het aantal nieuwe meldingen van (leerplichtige volledige) thuiszittende leerlingen is licht gestegen van 80 in 2022-2023, 90 in 2023-2024 tot 99 in 2024-2025. Dit is een grote zorg. In 2026 volgt een stedelijk actieplan hiervoor.
ARTIKEL
Tamara Dekker is bij het samenwerkingsverband coördinator thuiszittende leerlingen. Wat gebeurt er in Amsterdam om schooluitval in het basisonderwijs te voorkomen en uitgevallen leerlingen zo goed mogelijk te begeleiden?
De gemeente Amsterdam, het samenwerkingsverband, het (gespecialiseerd) onderwijs, de kinderopvang en zorgaanbieders Cordaan en Philadelphia zetten zich gezamenlijk in om alle kinderen een vorm van onderwijs te bieden. Kinderen met grote ontwikkelachterstanden of een verstandelijke beperking hebben ook recht op onderwijs. Voorheen kregen deze kinderen vaak een leerplichtvrijstelling en hadden zij geen toegang tot onderwijs. Met de onderwijszorggroepen en zorgonderwijsgroepen is hier verandering ingekomen.
De onderwijszorggroepen bevinden zich op reguliere scholen en zijn in 2025 gestart. De meeste zorgonderwijsgroepen bestaan al langer en bevinden zich op een so-, kdc- of odc-locatie. Bij allebei staan so-leerkrachten en zorgmedewerkers van Cordaan en Philadelphia samen voor de groep. Bij onderwijszorggroepen ligt de focus iets meer op onderwijs dan bij de zorgonderwijsgroepen. In de laatste twee jaar zijn er 152 kinderen ingestroomd bij de zorgonderwijsgroepen en 79 kinderen bij de onderwijszorggroepen. Het aantal groepen wordt in 2026 verder uitgebreid. Omdat we als Amsterdam meedoen met het landelijke experiment onderwijszorgarrangementen hebben we meer mogelijkheden om af te wijken van bepaalde wet- en regelgeving om hiermee meer maatwerk te kunnen bieden voor deze doelgroep.
VIDEO
Dit zijn de onderwijszorggroepen op basisschool de Dapper en op De Punt. “Het is niet oké dat kinderen van vier tot zes jaar zo lang moeten wachten op een plek waar ze zich wél kunnen ontwikkelen”
AMBITIE 4:
We versterken de doorgaande leerlijnen
AMBITIE 4
Een schoolwissel is een kwetsbaar moment in de schoolloopbaan van leerlingen. Er is meer risico op ontwikkelingsachterstand en schooluitval. Dit willen we voorkomen en ervoor zorgen dat een overstap zo soepel mogelijk verloopt. Dit sluit aan bij de stedelijke Onderwijs Ambities Amsterdam. Deze agenda zet in op soepele overgangen, gelijke kansen, de brede ontwikkeling van leerlingen en een goede voorbereiding op participatie in de maatschappij. Het samenwerkingsverband focust zich daarbinnen op leerlingen met ondersteuningsbehoeften en het handelen van professionals hierbij.
Vanaf 2022 zien we zorgen ontstaan rondom het jonge kind. Jonge kinderen komen vaker met forse ontwikkelachterstanden aan bij het basisonderwijs. Ook zijn de wachtlijsten bij de gehandicaptenzorg (Cordaan en Philadelphia) sterk gegroeid. In samenwerking met gemeente, kinderopvang, onderwijs en zorgaanbieders is in 2022 de coalitie Jonge Kind opgericht om deze kinderen de ontwikkelkansen te bieden waar ze recht op hebben. Daarom zijn er verspreid over de stad initiatieven voor jonge kinderen gestart om hen een passend aanbod te bieden.
Zo zijn er 15 startklassen jonge kind over de stad heen verspreid. Die zijn onderdeel van een reguliere school. De startklassen hebben verschillende vormen. Sommigen bieden twee dagdelen ondersteuning in kleine groep, de andere dagen zitten de leerlingen in hun reguliere groep. Andere startklassen richten zich op een intensievere ondersteuningsbehoeften en bieden voltijd aanbod.
ARTIKEL
‘In een instroomgroep is de leerkracht niet in eerste instantie bezig met didactische doelen, maar vooral met het aanleren van basisvaardigheden: hoe functioneer je in een groep, hoe ga je zelfstandig naar het toilet, hoe trek je zelf je jas aan, hoe werkt het als je in de kring zit? Ook probeert zij de taalontwikkeling te stimuleren.’
ARTIKEL & VIDEO
Voor kleuters die nog niet schoolrijp genoeg zijn om mee te kunnen draaien op het reguliere basisonderwijs is er de bovenschoolse Bamboegroep ontwikkeld door schoolbestuur Staij. In de Bamboegroep krijgen maximaal acht kleuters drie of vier dagdelen per week een intensief aanbod gericht op executieve functies, sociale vaardigheden en ontwikkeling van taal. De kinderen leren samenspelen en meedraaien in een groep.
We werken samen met Samenwerkingsverband VO om onderwijsprofessionals en ouders van goede informatie te voorzien over de overstap van basisschool naar middelbare school. Zo zijn er voorlichtingsbijeenkomsten, webinars, warme overdrachtsdagen en de ScholenArenA waar ouders en leerlingen zich kunnen oriënteren op middelbare scholen.
WIST JE DAT
Er stappen steeds meer leerlingen uit het speciaal (basis)onderwijs over naar een reguliere middelbare school.
Van de kinderen uit het speciaal onderwijs stapte 32% in 2021 en 45% in 2025 over naar het regulier voortgezet onderwijs. Leerlingen uit speciaal onderwijs cluster 4 stappen het vaakst over naar het reguliere vo.
Percentage kinderen wat overstapt van het speciaal basisonderwijs naar regulier VO
Percentage kinderen wat overstapt van speciaal onderwijs naar regulier VO
Legenda
Donkergroen:
loopt goed
Lichtgroen:
aan het opstarten of wordt met partners uitgebreid
Geel:
moet nog worden opgestart
