– EEN TERUGBLIK OP 2024
In dit digitale jaarbeeld blikken we terug op 2024.
Benieuwd naar de realisatie van onze ambities?
Neem vooral een kijkje.
Ons hele jaarverslag lees je hier.
– EEN TERUGBLIK OP 2024
In dit digitale jaarbeeld blikken we terug op 2024.
Benieuwd naar de realisatie van onze ambities?
Neem vooral een kijkje.
Ons hele jaarverslag lees je hier.
‘Alle leerlingen hebben recht op goed onderwijs met passende hulp en ondersteuning. Liefst dichtbij huis. Samen bouwen we aan inclusief onderwijs waar voor elk kind een fijne plek is, want iedereen telt mee! We willen dat kinderen veilig kunnen opgroeien, kunnen leren en zich optimaal kunnen ontwikkelen.’
‘Alle leerlingen hebben recht op goed onderwijs met passende hulp en ondersteuning. Liefst dichtbij huis. Samen bouwen we aan inclusief onderwijs waar voor elk kind een fijne plek is, want iedereen telt mee! We willen dat kinderen veilig kunnen opgroeien, kunnen leren en zich optimaal kunnen ontwikkelen.’
Vereniging van 39 schoolbesturen
65.464
leerlingen in de basisschoolleeftijd
226
reguliere scholen in Amsterdam en Diemen
11
scholen voor speciaal basisonderwijs
11
scholen voor speciaal onderwijs
We vormen een netwerkorganisatie. Scholen en besturen zijn zelf verantwoordelijk voor het bieden van ondersteuning in het regulier onderwijs, hiervoor krijgen ze van ons budget. We letten erop dat er een dekkend netwerk is aan voorzieningen voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Daarnaast stimuleren we samenwerking tussen scholen en met partners.
We zijn een uitvoeringsorganisatie. We denken mee met scholen over passende ondersteuning voor leerlingen wanneer dit wenselijk is. We zijn betrokken bij leerlingen die thuiszitten. En we beoordelen de toelaatbaarheid van leerlingen tot het speciaal (basis)onderwijs.
Het grootste deel van ons budget gaat naar kinderen in het speciaal (basis) onderwijs en naar ondersteuning in regulier onderwijs. Daarnaast zetten we bij sommige ambities budget in voor extra initiatieven. Het gaat daarbij voornamelijk om aanbod voor jonge kinderen en kinderen die wachten op een plek in het speciaal (basis) onderwijs (ambitie 1), procesbegeleiding van scholen richting inclusief onderwijs (ambitie 2) en aanbod voor thuiszittende leerlingen (ambitie 3).
Bestedingen
Uitgaven per ambitie in 2023
AMBITIE 1:
Wij bieden thuisnabij goed onderwijs en passende ondersteuning
AMBITIE 1
Wij ondersteunen scholen door budget voor ondersteuning te geven. Zodat leerlingen zoveel mogelijk op hun eigen school worden geholpen. Vaak met een op maat gemaakt arrangement voor een leerling of een groep leerlingen.
WIST JE DAT
Een meerderheid van de besturen heeft inmiddels een adviesfunctie passend onderwijs ingericht
89%
van de arrangementen was succesvol. De leerling leerde vaardigheden, thuiszitten werd voorkomen of een overstap naar het speciaal (basis) onderwijs was niet nodig
5,4%
van de kinderen in het regulier onderwijs kreeg afgelopen jaar een arrangement, waarvan 65,4% op het gebied van leren en ontwikkeling en 34,6% bij gedragsproblemen
Als een school puzzelt met het bieden van een passend aanbod voor een leerling kunnen ze het samenwerkingsverband om advies vragen. Dit gebeurt in een Ondersteuningsteam (OT). Uit de evaluatie blijken verschillende voordelen van deze werkwijze:
In de komende jaren verschuift de focus zich binnen de OT’s steeds meer naar inclusief onderwijs. De optie om naar een andere reguliere school in de wijk over te stappen wordt steeds vaker besproken. Ook zet het gespecialiseerd onderwijs vaker kennis in om reguliere scholen te helpen de leerling op hun school te behouden.
We stimuleren wijkgericht werken. In alle 23 wijken willen we een structureel wijkoverleg waaraan alle reguliere en gespecialiseerde scholen én het Ouder- en Kindteam deelnemen. Steeds meer wijkoverleggen krijgen vorm.
ARTIKEL
In 2024 is het leerlingsteunpunt opgestart en het oudersteunpunt verder ontwikkeld. Hiermee kunnen we ouders en leerlingen bereiken en kunnen zij ons goed vinden.
AMBITIE 2:
We bouwen aan inclusiever onderwijs en hebben een dekkend netwerk aan voorzieningen
AMBITIE 2
De schoolbesturen in Amsterdam en Diemen hebben gezamenlijk afgesproken dat er in 2025 in elke wijk een inclusieve voorziening bestaat. Zodat kinderen in hun eigen wijk naar school kunnen. Zodat kinderen met en zonder ondersteuningsbehoeften samen leren en spelen.
ARTIKEL
Hoe denken bestuurders over inclusief onderwijs? Welke wegen moeten we samen bewandelen en wat maakt deze wegen zo hobbelig? Van welke mooie voorbeelden kunnen we leren?
Hoe bouwen we aan een inclusieve stad waarin alle kinderen samen in hun buurt spelen, leren en opgroeien? Zes scholen ontwikkelden zijn onder begeleiding van Garage2020 aan de slag gegaan. Zo komen zij er stap voor stap achter wat werkt in de praktijk. Wat zijn de ervaringen en resultaten? Enkele scholen zijn al een eind op weg, er zijn scholen die zelfstandig richting inclusief onderwijs bewegen én er zijn scholen die graag inclusiever willen leren denken en doen maar nog een zetje kunnen gebruiken. Daarom maakt het samenwerkingsverband het mogelijk dat in 2023-2024 een aantal scholen begeleiding krijgt om het veranderproces op gang te brengen.
Zes voorlopersscholen, één ontwerpschool en vijf coachingsscholen zijn sinds 2023 bezig met dit meerjarentraject. Ook is er eind 2024 een nieuw traject gestart met álle basisscholen binnen de wijk Watergraafsmeer.
Lees over de volgende stappen in het traject naar inclusief – nieuwe inzichten en pilotrichtingen
Op verkenning naar inclusiever onderwijs in de praktijk. Lees meer over de ontwikkelingen en bevindingen.
Met de ervaringen van de scholen in het traject met Garage2020 lanceren we de toolbox. Daarmee krijgen alle scholen praktische handvatten om zelf of samen in de wijk te starten met inclusief onderwijs óf hieraan verder te bouwen. Zo verspreiden we de inclusieve kennis die is ontstaan in de Amsterdamse praktijk van onderzoek, cocreatie, implementatie en reflectie.
De opbrengsten komen samen in een toolbox die steeds aangevuld wordt.
Door richting inclusief onderwijs te bewegen beogen we dat meer kinderen binnen het regulier onderwijs opgevangen kunnen worden. Waar dat nodig is, stappen kinderen over naar het speciaal (basis)onderwijs.
WIST JE DAT
In 2023-2024 stapten 210 kinderen vanaf voorzieningen en reguliere basisscholen over naar het speciaal basisonderwijs (SBO). Dit aantal daalt al vijf jaar gestaag. De afname zien we terug in alle regio’s en is gelijkmatig verdeeld over de besturen.
In totaal gaat 2,08% van de basisschoolleerlingen naar het SBO. Dit is landelijk 2,46%.
Er stapten in 2023-2024 163 kinderen over naar het speciaal onderwijs (SO). Dit aantal is licht gedaald in vergelijking met vorig jaar. De daling is echter kleiner dan je zou verwachten gezien het totaal aantal basisschoolleerlingen in Amsterdam en Diemen ook afneemt.
In totaal gaat 1,72% van de basisschoolleerlingen naar het SO. Dit is 2,04% landelijk.
Er is in 2023-2024 voor 75 kinderen met een TLV extra budget ingezet om hen op te vangen in het regulier basisonderwijs totdat er een plek in het speciaal onderwijs vrij kwam.
AMBITIE 3:
We organiseren voor elk kind een vorm van onderwijs
AMBITIE 3
Elk kind heeft recht op onderwijs, thuiszitten willen we voorkomen. Als het toch gebeurt doen we er alles aan om een kind zo snel mogelijk weer naar school te begeleiden. Dit is een gezamenlijke inzet van school, schoolbestuur, samenwerkingsverband, jeugdgezondheidszorg en leerplicht.
WIST JE DAT
In 2023-2024 waren er minder nieuwe aanmeldingen van thuiszittende leerlingen dan voorgaande jaren. Er waren echter wel meer langdurige thuiszittende leerlingen uit voorgaande schooljaren, waardoor het totaal aantal (221) hoger lag dan vorige jaren.
Ondanks de wachtlijsten voor het speciaal onderwijs waren er in 2024 relatief weinig thuiszittende leerlingen die wachtten op een plek in het speciaal onderwijs. Een groot deel van deze kinderen ging tijdens de wachttijd op een reguliere school of in een trainingsgroep naar school. Scholen konden hiervoor geld van het samenwerkingsverband krijgen.
Amsterdam doet mee aan een landelijk experiment onderwijszorgarrangementen. We hebben stap voor stap onderwijs toegevoegd aan de al bestaande zorgonderwijsgroepen op vier scholen voor speciaal onderwijs. Met geld vanuit het onderwijs is een onderwijsprofessional toegevoegd aan de groep.
Ons doel is om preventiever te denken en handelen. Het focussen op schoolaanwezigheid helpt hierbij: scholen zijn zich bewust van hoe vaak leerlingen aanwezig zijn, zien waar zorgen zijn en handelen hier eerder naar.
Met de MAZL-aanpak (Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen) kunnen scholen advies vragen aan de jeugdarts om samen in gesprek te gaan met ouders en de leerling over zorgelijk verzuim. In 2023-2024 heeft een groep scholen een pilot gevolgd, in 2024-2025 is deze aanpak voor álle scholen opengesteld. We blijven de aandacht hiervoor vergroten.
ARTIKEL
AMBITIE 4:
We versterken de doorgaande leerlijnen
AMBITIE 4
Door de impact van de corona-periode hebben veel jonge kinderen onvoldoende kunnen profiteren van voorschoolse educatie. Als gevolg daarvan kwamen zij met forse ontwikkelachterstanden aan bij het basisonderwijs. Daarom zijn er verspreid over de stad initiatieven voor jonge kinderen gestart om hen een passend aanbod te bieden.
WIST JE DAT
Er zijn inmiddels 15 startklassen voor jonge kinderen. Die zitten allemaal in een reguliere school. De kinderen krijgen twee dagdelen ondersteuning in een kleine groep, de andere dagen zitten ze in hun reguliere groep.
In 2024 hebben ongeveer 90 kinderen gebruik gemaakt van initiatieven voor jonge kinderen.
Sommige initiatieven zijn al geëvalueerd en het blijkt dat de kinderen daar sociaal emotionele vaardigheden hebben geleerd waarmee ze hun onderwijsloopbaan op de reguliere basisschool goed kunnen vervolgen. Bij andere initiatieven is het te vroeg om te zien of zij kunnen doorstromen naar regulier basisonderwijs of speciaal (basis)onderwijs.
BLOG
‘Klaar voor de Start Klas’ is een programma speciaal ontwikkeld voor kleuters die extra ondersteuning nodig hebben voor een succesvolle overstap naar de reguliere basisschoolklas. Hoe dit gaat lees je in dit blog.
Interview
Interview met orthopedagoge Marilou van Ginkel, die zich in stadsdeel Zuidoost inzet voor de projecten Zuidoost Plus en Startklassen, bovenschoolse en bestuurlijke projecten tegen schooluitval.
We werken samen met Samenwerkingsverband VO om onderwijsprofessionals en ouders van goede informatie te voorzien over de overstap van basisschool naar middelbare school. Zo zijn er voorlichtingsbijeenkomsten, webinars, warme overdrachtsdagen en de ScholenArenA waar ouders en leerlingen zich kunnen oriënteren op middelbare scholen.
Percentage kinderen wat overstapt van het speciaal basisonderwijs naar regulier VO
Percentage kinderen wat overstapt van speciaal onderwijs naar regulier VO
Legenda
Donkergroen:
loopt goed
Lichtgroen:
aan het opstarten of wordt met partners uitgebreid
Geel:
moet nog worden opgestart
