In 2025 is er in elke wijk minstens één inclusieve voorziening – dat is de ambitie die alle schoolbesturen van het basisonderwijs en het gespecialiseerd onderwijs uit Amsterdam en Diemen hebben uitgesproken. Enkele scholen zijn al een eind op weg, er zijn scholen die zelfstandig richting inclusief onderwijs bewegen én er zijn scholen die graag inclusiever willen leren denken en doen maar nog een zetje kunnen gebruiken. Daarom maakt het samenwerkingsverband het mogelijk dat een aantal scholen begeleiding krijgt om het veranderproces op gang te brengen. Garage2020 begeleidt dit traject. Zij houden ons regelmatig op de hoogte. Hoe gaat het nu?
Hoe bouwen we aan een inclusieve stad waarin elk kind met zijn buurtgenoten kan ontwikkelen en spelen? We startten met het opbouwen van samenwerking, onderzochten per school de specifieke kansen en uitdagingen en ontwikkelden samen oplossingsrichtingen in de vorm van pilots. Daar zijn de scholen inmiddels volop mee aan de slag. Wat zijn de ervaringen tot nu toe? En hoe nemen we die mee in het vervolg?
PILOT De Leerlingreis - inzicht in beleving en behoefte
Basisschool de Vier Windstreken
Het perspectief van de leerling centraal
Inclusief onderwijs gaat ook over anders kijken, kinderen zien vanuit de blik op de context waarin ze leven (naast het labelen van gedrag). In deze pilot neemt de leerling de leerkracht mee door de schooldag, waarbij hij of zij emoties en ervaringen deelt op verschillende momenten van de dag. Deze gestructureerde één-op-één gesprekken zetten het perspectief van de leerling centraal.
Wat zijn de ervaringen?
Leerkrachten gaven aan hierdoor “meer inzicht te krijgen in de behoeften van het kind” en “de leerling op een andere manier te leren kennen”. Ook veranderde het hun handelen in de klas. Een leerkracht gaf aan meer geduld en één op éen aandacht te geven aan de leerling, op momenten waarop zij wist dat hij het lastig had. Tegelijkertijd bleek de aanpak tijdsintensief. Daarom werd de Leerlingreis vooral ingezet bij leerlingen van wie het gedrag moeilijk te duiden is, zoals kinderen die erg teruggetrokken of juist druk zijn. We nemen deze leerpunten mee en verbeteren de werkwijze zodat we het onderdeel maken van ontwikkelroutes in de toolbox
PILOT Korte lijntjes
De Europaschool
Laagdrempelig en snel contact met een expert uit het speciaal onderwijs via de Luisterlijn
Leerkrachten geven aan behoefte te hebben aan know-how om om te gaan met de diverse onderwijsbehoeften in de klas (naast ondersteuning in de klas). De hulp ervaren zij als ver weg, er is een administratieve hobbel. Naast een co-teaching traject hebben leerkrachten in deze pilot de mogelijkheid om op vaste momenten laagdrempelig contact te leggen met een leerkracht uit het speciaal onderwijs. Duidelijke contactmomenten en flyers maken het laagdrempelig om vragen te stellen en casussen te bespreken.
De pilot loopt tot aan de zomervakantie en wordt daarna geëvalueerd.
PILOT Co-creatie in de klas
Bredeschool De Kinkerbuurt
Leerlingen en leerkracht zoeken samen oplossingen rondom inclusief
In deze pilot lossen leerlingen samen met de leerkracht klassensituaties rondom inclusiviteit op. Zo spreken we het creatieve oplossend vermogen van kinderen aan en trainen we op een leuke en nuttige manier de inclusiviteitsspier met de hele klas. Met de toolkit Kind, wat zou jij doen? stimuleren we eigenaarschap en gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Wat zijn de ervaringen?
Tijdens de testsessies onderzoeken we wat er nodig is om deze aanpak duurzaam te implementeren. Zo gaf één groep kinderen aan bij een oriënterende sessie dat zij veel baat hebben bij gepersonaliseerde boeken voor hun leesniveau, en dat zij graag in een kleurrijke klas werken voor productiviteit en positiviteit. Kinderen krijgen een stem en vergroten hun probleemoplossend vermogen, waardoor ze zelf kunnen bijdragen aan een positievere leeromgeving.
PILOT Kracht van de wijk
Wijken Watergraafsmeer en Slotervaart
Samenwerking op wijkniveau
Watergraafsmeer
In de wijk Watergraafsmeer leidde de pilot al tot het idee voor een vrijwilligerspool: extra handen in de klas, getraind in pedagogische vaardigheden en ondersteund via intervisie. Na de zomer start de pilot in deze wijk.
Slotervaart
Ook in Slotervaart gaan we na de zomer van start, met een eerste verkenning van de lokale uitdagingen en samenwerkingsmogelijkheden. Hier komt de focus te liggen in het samenwerken bij de instroom van kleuters. Er zit veel positieve energie in de samenwerking en we merken dat wanneer we samen de focus te pakken hebben, de vernieuwde vervolgstappen vanzelf volgen.
Van pilots naar toolbox
De lessen uit alle pilots bundelen we in een toolbox die we deze zomer ontwikkelen. Met deze toolbox krijgen álle scholen praktische handvatten om zelf verder te bouwen aan inclusief onderwijs. Zo verspreiden we de kennis die is ontstaan door te doen: onderzoek, cocreatie, implementatie en reflectie.
En verder?
De pilots “Korte lijntjes” en “Co-creatie in de klas” nemen we nu al mee in de toolbox. De pilot “Kracht van de wijk” blijft doorgaan en start in daarna in meerdere wijken.
We kijken terug op een jaar waarin we samen met scholen en het SWV hebben durven pionieren. Volgend schooljaar bouwen we verder aan een inclusieve stad, waarin scholen stap voor stap hun eigen route naar inclusie concretiseren. Elk inzicht brengt ons dichter bij onderwijs dat voor álle kinderen in de buurt werkt.
Meer weten over Garage2020 en
het traject dat ze hier doen?
Wil je meer weten over wat Garage2020 precies doet? Lees dan deze pagina over wie Garage2020 is, wat ze doen, en wat dat te maken heeft met inclusief onderwijs. Daarnaast raadpleeg je daar de toolbox inclusief onderwijs. Die is door Garage2020 in samenwerking met de deelnemende scholen ontwikkeld. Raadpleeg de toolbox om zelf aan de slag te gaan met inclusief onderwijs! om zelf laagdrempelig aan de slag te gaan . Wil je nog meer lezen en horen over inclusief onderwijs? Kijk dan de webinar terug die Garage2020 in samenwerking met het SWV gaf over inclusief onderwijs op de voorlopersscholen en het traject waar ze mee bezig zijn.
