Begin vorig schooljaar betrok Basisschool Mobiel het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs Amsterdam Diemen (SWV) bij het Ondersteuningsteam om mee te denken over kleuter Gabriël, die moeite had met de schoolse voorwaarden. Dit jaar startte hij opnieuw in groep 1 en bouwt hij zijn schooldagen langzaam op. Volgens leerkracht Ingrid Verweij-Drijver is zijn vooruitgang te danken aan de goede samenwerking met de ouders. Moeder Natasha: ‘Ik voel mij volledig gehoord door de juffen.’
Natasha en Ingrid Verweij-Drijver halen herinneringen op aan hoe Gabriël* een jaar geleden op school begon. Natasha: “Eerder ging hij naar een gastouder waar hij het oudste kind was. Hij was dus niet gewend om aansluiting te vinden bij leeftijdsgenootjes. Ingrid: “Het viel op hoe snel hij alle namen van de kinderen uit de klas wist. Ook hield hij op het digibord precies bij wie ziek was. Daarin was hij een van de besten van de klas. Het lukte hem alleen niet om naar de schoolafspraken te handelen.”
*Vanwege privacy redenen is Gabriël niet de echte naam van de leerling.
'Als ik antwoord geef op Gabriëls vragen, wordt hij meteen rustig'
~ Ingrid Verweij-Drijver
Aan welke schoolafspraken kon hij niet voldoen?
Ingrid: “Hij kon niet stilzitten in de kring en opruimen weigerde hij. Natasha vult aan: “Hij durfde niet alleen naar de wc en hield daarom zijn plas en grote boodschap zo lang mogelijk op.” Ingrid: “Ook de overgangen tussen de verschillende activiteiten op een dag waren moeilijk voor hem. Hij ging dan rondjes lopen door de klas.” Eén van de eerste aanpassingen was het schoolrooster. In overleg ging Gabriël van 9.30 tot 11.30 uur naar school. Dan hoefde hij niet in de kring te zitten en konden zijn ouders direct als ze hem ophaalde met hem naar de wc.
Wanneer wisten jullie dat dit niet bij het ‘normale’ wenproces hoorde?
Ingrid: “Tijdens de wenperiode is het normaal dat een kleuter niet meteen aan alle schoolafspraken voldoet. Lastiger werd het toen Gabriël boos werd. Hij maaide met zijn armen alle spullen van de kasten. Ook sloeg hij mij of de andere juf. Wij begrepen dat dit uit frustratie was, maar je wil niet dat andere kinderen denken dat slaan zo maar mag in de klas. Dat was storend voor de groep.”
Hoe was dat voor jullie als ouders dat hij niet meteen meekwam met de groep?
Natasha: “Het is heel moeilijk als je kind niet meekomt, terwijl wij zien hoeveel hij in huis heeft. Toch was het voor ons ook geen volledige verrassing. Gabriël heeft namelijk een korte tijd op de voorschool gezeten en daar kwam hij ook niet mee. Ik heb hem daarvanaf gehaald, vanwege de slechte communicatie met de leidsters. Dat was éénrichtingsverkeer, ik voelde me niet door hen gehoord. Nu is dat totaal anders. Door Ingrid en de andere juf van Gabriël voel ik me altijd gehoord.”
Hoe komt het dat de samenwerking tussen jullie zo goed is?
Ingrid: “We luisteren echt naar elkaar.” Moeder Natasha vertelt: “Zo ervaren wij dat ook. De juffen en de school denken met ons mee. We kunnen elkaar altijd bellen of even aanspreken.” Ingrid: “Wat ook erg helpt is dat jullie alle hulp omarmen. Sommige ouders schrikken ervan als een Ondersteuningsteam voor hun kind wordt samengesteld en deinzen terug voor instanties als het SWV of het OKT.”
‘We hebben echt de tijd genomen om Gabriël te leren kennen en in te gaan op zijn behoeften’
Er is een Ondersteuningsteam voor Gabriël samengesteld. Hoe hebben jullie dat als ouders ervaren?
Natasha: “Wij willen het beste voor Gabriël en we zijn blij met alle ondersteuning. Sinds onze ervaring op de voorschool worden we begeleid door het OKT. Wel ben ik geschrokken van een gesprek waaruit bleek hij misschien niet op deze school kan blijven. Ik ben blij dat we daarna aanpassingen hebben gedaan, waardoor het nu beter gaat met Gabriël.”
Wat voor aanpassingen hebben jullie samen voor Gabriël gemaakt?
Ingrid: “We hebben de tijd genomen om hem te leren kennen en in te gaan op zijn behoeften. Als hij onrustig is dan mag hij van ons rondjes lopen door de klas. Hij gooit nu niets meer van de kasten.
We bereiden hem voor op wat we gaan doen in de klas. Wat daarbij helpt is hoe taalvaardig Gabriël is. Ik geef antwoord op al zijn vragen. Hij vraagt: ‘wanneer mag ik kiezen?’ Of: ‘wat gaan we nu doen?’ Als ik daar antwoord op geef wordt hij direct rustig.”
“Als hij nu boos wordt in de klas en ons slaat, dan lopen we met hem naar de kamer van de directeur voor een time-out. Met het slaan lijkt hij aan te geven dat hij de situatie niet aankan, maar dat niet kan verwoorden. Met de directeur heeft hij een goede band en daar wordt hij rustig.”
“We passen de schooltijden zo voor hem aan dat het hem een succeservaring oplevert. Wat daarbij helpt is dat de oma van Gabriël altijd bij kan springen en ophalen uit school.”
Natasha: “De ergotherapeut maakte pictogrammen voor hem zodat hij begrijpt wat de rituelen in de klas zijn. Op advies van de ergotherapeut stopte ik ’s ochtends een boekje in zijn tas dat hij kon lezen zodat hij rustig bleef zitten totdat hij zijn fruit op mag eten. Later kreeg Gabriël een groep 2 leerling (buddy) die tijdens het fruit eten naast hem kwam zitten en dat werkte ook goed. Nu heeft hij dat niet meer nodig.
Ingrid: “Ik heb een plaskaart voor hem gemaakt. Na één volle kaart (negen stickers) lukte het al. Nu gaat hij bijna zonder tegenstribbelen naar het toilet om te plassen, de grote boodschap lukt nog niet.”
Hoe is het nu met Gabriël in de klas?
Natasha: “Het gaat beter met Gabriël, maar we zijn er nog niet.” Ingrid: “Eerder ging hij twee hele dagen naar school, maar dat hield hij toch nog niet vol. Nu gaat hij iedere dag tot 12.00 uur. Hij heeft veel rust nodig. De klas is nu nog klein en we hopen dat hij ook nog meekomt als de klas gedurende het jaar weer groter wordt. We gaan er samen alles aan doen.”
Vijf tips: Hoe zorg je voor een goede samenwerking met de ouders?
1. Neem de tijd om echt naar elkaar te luisteren.
2. Ontdek samen wat de behoeften van een kind zijn.
3. Ga samen op zoek naar aanpassingen die je kan doen.
4. Zoek samen naar nieuwe aanpassingen als iets toch niet werkt.
5. Blijf voortdurend in goed overleg.
